F: Đất nước Cambodia xinh đẹp!

 (Cửa khẩu Tavet phía Cambodia)

Đây là lần đầu tiên tôi trở lại Xứ sở chùa tháp, mọi thứ vẫn xanh tươi như cái ngày cách đây bốn năm tôi đã đến.
Tôi từng nghe nói về những bất ổn, những bất trắc, những đau thương,... nhưng bản thân tôi lại có cảm nhận khác... rất khác. Đó là một đất nước thanh bình, hiền hoà và tươi đẹp.
Buổi sáng, rất nhiều tu sĩ với y bát di hành khất thực, chậm rãi, từ tốn, trang nghiêm. Hình ảnh một người dân quỳ gối thành kính trước một vị tu sĩ, vị tu sĩ đứng tụng một bài kinh rất dài ngay trước mặt (chắc là để ban phước lành) trông mới thiêng liêng làm sao, dù đó không phải là ở trong chùa. Thiêng liêng đến nỗi tôi chỉ biết đứng lặng người chiêm bái mà không dám dùng máy ảnh để ghi lại khoảnh khắc đó.

(Làng chài người Chăm ở Cambodia)

Tôi thấy người ta đeo giỏ xách thoải mái, nói chuyện điện thoại thoải mái, đeo nữ trang thoải mái, treo đồ thoải mái,... không một chút cảnh giác. Có những người  không hề biết tuân thủ luật giao thông, nhưng những người khác vẫn nhường nhịn cho qua, họ chờ đợi một cách kiên nhẫn thay vì văng tục hay bước xuống xe và đấm vào mặt kẻ đi sai quy định. Khi dừng đèn đỏ, không có tiếng còi xe pin pin vô tội vạ, cũng chẳng có những cái lườm nguýt nếu lỡ đậu xe sát lề đường, mọi người hối hả nhưng im lặng. Tuyệt quá phải không!
Khi vào bất cứ cửa hàng nào xem đồ, tôi chỉ cần hỏi một tiếng là người ta rất vui lòng đồng ý cho chụp ảnh. Tôi có thể hỏi giá đủ thứ mặt hàng mà không bị quát tháo. Vào chỗ khu thời trang, không một người nào đeo bám, tự do hoàn toàn. Tôi tỉ mẩn lựa bất cứ đồ gì tôi muốn, không một tiếng phàn nàn nào. Một vị khách châu Âu lỡ làm bể vài món đồ thuỷ tinh ở gian hàng bán đồ Nhật cũng không bị bắt đền mà nhân viên chỉ im lặng tự tìm đồ quét dọn (thật đáng tiếc là vị khách châu Âu kia đi xem xong mà không mua  bất cứ một sản phẩm nào khi bước ra khỏi cửa hàng).

(một em bé người Kh'mer ở chợ quê Cambodia)

Chị em tôi chạy vòng vòng công việc giữa trưa nắng, tạt ngang đường uống ly nước mía, giá nước mía một người có gốc Việt Nam mắc gấp đôi một người Kh'mer bán, nghĩ cũng có chút không vui dù đã tự AQ rằng thôi thì người Việt giúp người Việt, coi như mua tiếng nói quê hương nơi xứ người. Tôi lại nhớ đến một người dân Kh'mer chính hiệu nói tiếng Việt sõi như người Việt ở chỗ phân phối hàng Nhật  mà tôi hỏi thăm để tính nhập hàng về Việt Nam mở shop. Người Kh'mer ấy đã nói với tôi "cô muốn nói gì, để tui phiên dịch giúp cho, không lấy tiền đâu" khi tôi sử dụng cái vốn tiếng Anh khập khiễng cơm chẳng ra cơm, cháo chẳng ra cháo của mình để trao đổi với ông chủ cửa hàng về giá cả những mặt hàng tôi muốn mua trong tương lai.

 

(Chợ quê Cambodia, người bán hàng gốc Hoa, cá khô Biển hồ)

Nhưng trong lòng cảm thấy buồn man mác thật sự khi buổi chiều tà nhìn ra mặt hậu nơi bệnh viện chị tôi làm việc, đó là một con sông với san sát những ngôi nhà tạm bợ, bẩn thỉu, ẩm thấp,... hai bên bờ, những người gốc Việt sinh sống. Tôi hỏi chị mình: Họ làm nghề gì? Chị Hai tôi chỉ thở dài im lặng rồi chỉ cho tôi cái khoảng đất rộng có cả vạch kẻ sân cầu lông do bệnh viện tài trợ xây dựng làm chỗ giải trí cho khu dân cư gốc Việt ở khúc sông đó. Hôm sau, trên đường đi ăn sáng, vợ sếp của chị gái tôi kể chuyện về khách hàng đến làm thẩm mỹ tại bệnh viện cô ấy, đa phần họ đau khổ kể rằng nàng gái điếm gốc Việt cướp chồng và cuỗm đi tất cả tài sản của họ. Tôi Nhận ra, đó là một phần câu trả lời mà chị tôi đã lờ đi khi tôi hỏi chiều hôm trước.
Là một kẻ tha hương mưu sinh nơi xứ người, sau 6 năm tồn tại ở Pnompenh, chị tôi nói, có khi chị lại thích nghi với cuộc sống và con người và đất nước xinh đẹp ấy mất rồi. Không biết ngày mai sẽ ra sao, có gì thay đổi không. Nhưng hôm nay, chị cảm thấy hài lòng và thầm cảm ơn những gì tốt lành mà nơi đó đã mang lại cho chị. À không, mang lại cho chị và cả mang lại cho tôi, dù tôi vẫn đang sinh sống trên mảnh đất Sài Gòn ở quê hương mình.
Sau một chuyến đi ngắn, tôi cũng lây một chút tình yêu của chị dành cho xứ sở sản sinh ra những tảng đường thốt nốt ngọt lịm và thanh mát đến mê đắm lòng người. Tôi mang về Việt Nam hình ảnh người hải quan Cambodia với nụ cười thân thiện "Đây không phải là súng đâu, chỉ kiểm tra nhiệt độ cơ thể thôi, nhiệt độ bình thường, chúc một chuyến đi vui vẻ!". Và, biết đâu, một ngày nào đó, tôi sẽ gói ghém cả cái đất nước xinh đẹp kia trong trái tim mình.

(Tượng đài ở Cambodia, chính là những vị thần được thờ cúng chứ không phải những tượng đài tay lăm le khẩu súng đầy thiện chiến)